Tokat yöresi- Yöresel kıyafetleri- tokat yöresi müzik aletleri

Misafir

Tokat yöresi- Yöresel kıyafetleri- tokat yöresi müzik aletleri

Resim-1 Tokat’ta geleneksel Davul ve ZurnaResim–2 ve 3 Tokat geleneksel oyunlarından “Omuz Halayı”Resim–4 Tokat-Reşadiye yöresi “Cıngıllı Orak Oyunu”

Misafir

OyunuResim-6 Tokat yöresi “Üçayak Oyunu”Resim–7 Halk Oyunları Ekibi Toplu HaldeResim–8 Tokat geleneksel “Gümüşlü Fes”

Günümüzde başlık – şapka olarak adlandırılan ve başa giyilen standart kıyafetin karşılığı Tokat geleneksel kadın kıyafetinde parçalı veya semerli fes adını almaktadır.

Resim-9 Tokat geleneksel “Semerli Fes”Resim-10 Tokat geleneksel “Altın Paralı Fes”

Fes başa giyilen bir çeşit şapkadır. Yünden yapılır, dokuması çorap örgüsüne benzer önce büyükçe bir torba şekli verilir, tek parçadır. Boyama, dikleme ve zamklama işlemlerinden sonra küçülür bir külah biçimine girer. Başa giyilecek hale getirilmesi için kalıplanır. Genellikle bordo renkte olup üst kısmı tepelik altın ve işleme ile süslenir.
Parçalı veya semerli fes ismi fesin tepesine yapılan semerin iki parçadan çalışıldığı görüntüsü vermesinden ileri gelmektedir. Semer (bombe) yapımı için keçe veya çuha kumaştan 3-4 parmak kalınlığında fesin tepesini oluşturacak bir bölümü avuç içinde tutulur. Bu kısmın içine tersten yün, pamuk veya ot doldurulur. Doldurulan kısım hilali andıracak bir biçim alınca dikilerek sabitleştirilir. Saç bağı ve alınlık takılarak bütünlük kazandırılır. Alına gelen tepe kısmı altın, gümüş paralarla veya çeşitli madenlerle (pul, boncuk, düğme) süslenir.

Misafir

Resim-11 Tokat geleneksel “Oyalı, Pullu, Elmalı Yazma(Findi)”

Resim-12 Tokat geleneksel “Pullu ve Elmalı Yazma”Resim-13 Tokat geleneksel “Oyalı Çengelköy Yazma”Günümüzde başörtüsü olarak adlandırılan ve kadınların başlarına örtmesinde kullanılan standart kıyafetin karşılığı Tokat geleneksel kıyafetindeki “Çit, Elmalı(Findi) ve Yazma” adlarını almaktadır.Resim-14 Tokat geleneksel “jsediye Yazma”Resim-15

Misafir

Siyah zeminli tülbentten daha kalın, değirmi, pamuklu bir dokuma üzerine koyu kırmızı veya bordo renkli elma şekline benzer şekilde basılmış bir başörtüsüdür. Bu sebeple Findi “Elmalı” adı ilede bilinmektedir. Semerli fesin üzerine kenarları üçgen biçiminde katlanıp uç kısımları çene altına getirilerek bağlanır. Fes üzerindeki takıları kapatmamasına dikkat edilir.

Resim-16 Tokat geleneksel “Çengelköy Yazma”nın arkadan görünümüYazma: Düz renk tülbentlerin üzerine el kalıpları ile çiçek şeklinde süs motiflerinin basıldığı başörtüsüdür. Tokat bölgesinde kullanılan Çit, Findi ve Yazma olarak adlandırılan başörtülerin desen baskısına göre Elmalı ve Sadece Tokat yazması; kenar süsleme çeşitlerine göre Oyalı ve Pullu Yazma olarak da adlandırılır. Tokat yazmaları Kara Kalem ve Elvanlı baskı olmak üzere iki teknikte basılır. Karakalem yazmalarında sadece siyah kalem kullanılır. Elvanlı yazmalarda ise önce siyah ve daha sonra elvan denilen renkler el kalıpları ile kumaşa geçirilir. En iyi yazma kalıpları Kuru ve fırınlanmış Ihlamur ağacından oyularak yapılmaktadır.Resim-17 Gümüş Paralı Fes üzerinde Çengelköy yazmaResim-18 Gümüş Paralı Fes, Üzerinde YazmaResim-19 Boncuk İşlemeli-Oyalı YağlıkÇevre ve Mendil ölçüsünde büyük bir pamuklu bezdir. El tezgahlarında dokunur, işlenir ve süslenir. Tokat yöresinde kullanılan yağlıklar genellikle beyaz renkli olup kenarları süslüdür, dış sayanın önüne boyun ve göğüs arasındaki açıklığı kapatacak şekilde yerleştirilir. Boyundan bağlanır.Resim-20 Tokat

Misafir

Resim-20 Tokat geleneksel Kadın Kıyafeti “Gazeki Salta(Ceket)”

Koyu renk kadife veya çuha kumaştan yapılır. Genellikle kadınlar tarafından giyilen bir nevi cekettir. Boyu bele kadar olup kolları uzundur. Kol ile bedenin birleştiği kısma Kuş (Kare veya dikdörtgen biçiminde kesilmiş parça) ilave edilir. Bedenin önü açık olup belden sonrası yuvarlaklaştırılarak etek ucuyla birleştirilir. Bedenin ve kolun kenarlarına sim, kaytan ve şerit geçirilerek süslenir.

Resim-21 İşlik

Kazak veya Hırka yerine giyilen bir giysidir. İpekli kumaştan dikilir. İç yüzüne Divitin veya basmadan astar dikilir. Yakasız ve önü açıktır. Yaka ve etek kısmı sırıma nakışlarla süslenir. Kol ağızları düzdür.

Resim-22 Tokat geleneksel Kadın kıyafeti Bütün İç Saya

Günümüzde iç çamaşır olarak adlandırılan ve fanila, kombinazon olarak giyilen standart kıyafetin karşılığı Tokat geleneksel kadın kıyafetinde iç saya olarak adlandırılmaktadır.

Resim-23 Tokat Geleneksel Kadın kıyafeti İç Saya (Göynek)

Beyaz etaminden veya beyaz pamuklu kumaştan dikilen ve günümüzde etek altlarına giyilen jiponun görevini yapan iç etek şeklindeki bir kadın iç çamaşırıdır. Geçmiş yıllarda sadece etek şeklinde olmayıp beden ve etek bir arada tek parçadan dikilmiş boyu belden aşağı 70-75 cm uzunluktadır. Renkli iplerle yörede göynek işi tekniğiyle işlenmiştir. Bel kısmı uçkur ile büzülür. Etek ucunun iki yanı yırtmaçlıdır. Yırtmaç hizası ve etek ucu arasında kalan bölüm genellikle etamin işi veya basit nakış teknikleriyle süslenir. (yörede göynek işi tekniği diye ifade edilir) arkası işlemesizdir. Yırtmaç kenarlarına kaytan veya şerit harçlar geçirilir.

Resim-24 Dış Saya (Arkadan görünüm)

Günümüzde entari elbise olarak adlandırılan ve dış giyim olarak giyilen standart giysinin karşılığı Tokat geleneksel kıyafetinde dış saya veya üçpeş adını almaktadır.
Etamin veya kalınca dokulu beyaz kumaştan yapılır, astarlı çalışılır. Belden aşağı kısmı arkada tek parça,önde iki parça olarak dikilir. Bu modele üç etek anlamına gelen üçpeş de denir. Şehir merkezi ve ilçe merkezlerinde kutnu veya sevai denilen kumaştan, kırsal kesimde ise beyaz bez, etamin veya göz alıcı renklerin hakim olduğu kumaşlardan yapılır. İşlemelerde genellikle zıt renkli iplikler kullanılır.

Misafir

Resim-25 Dış saya önden görünüm

Ön kısımdaki yaka açıklığı resimde görüldüğü gibi boyundan başlayarak bele kadar düz olarak getirilir. Ön ortanın kapama payı yoktur. Etek ucuna doğru genişletilir. Ön yakanın açık kısmından iç sayanın veya göyneğin görünmemesi için göğüs ve boyun arasına yağlık konulur. Dış sayanın boyu iç sayadan uzundur. Etek ucunun iki yanı yırtmaçlıdır. Yırtmaç hizası ve etek ucu arasında kalan kısım nakış veya siyah kaytanla süslenir.

Resim-26 Aplike tekniğiyle yapılan “Dış Saya”nın önden görünümüGöz alıcı renklerin hakim olduğu kumaşların üzerine zıt renkli kumaşların aplike edilerek kol ağızları yaka ve yırtmaç kenarları kaytanlarla süslüdür.Resim-27 Aplike Tekniğiyle yapılan “Dış saya”nın arkadan görünümüDış sayanın omuzu dikişsizdir. Bu sebeple ön ve arka beden parçaları bir bütün halinde kesilir. Kolun görüntüsü uzun bir dikdörtgen biçimindedir. Kol ve bedenin yan dikişleri birleştirilmeden takılır. Altına kol geçirildikten sonra yan dikiş ve kol altı birlikte dikilir. Kol ağzına ve kol takılan kısmına bir karış ölçüsü kadar nakış ile süsleme yapılır. Resim-28 Üçpeş Resim-29 Üçpeş

Resim-28: Kutnu kumaştan yapılır. Boyu topuklara kadar uzanır. Kolları geniş ve rahattır. Belden aşağı iki yanı yırtmaçlıdır. Bu elbisenin altına divitin basma gibi kumaşlardan dikilmiş iç gömlek dikilir.

Resim-29: Bu üçpeşin ön kısmı boydan boya açıktır. Düğme kullanılmaz. Elbisenin üzeri desen ve motifle işlenerek, sırınarak süslenir.

Resim-30 Şal Öynük

Misafir

Resim-30 Şal Öynük

Kıyafetlerin üzerine koruyucu olarak kullanılır. Tokat geleneksel kıyafetlerinde sal önlük adını alır. Tokat yöresinde halen el tezgahlarında yün iplikle dikdörtgen şeklinde dokunmaktadır. Dokumaların üzeri dokuma sırasında renkli iplikler kullanılarak geometrik desenlerle süslenmektedir. El tezgahlarının eni dar olduğundan iki önlük payında parçalar dokunarak el dikişiyle yan yana getirilir. Beline yünden bir kuşak veya kolon geçirilir. Bedenin önüne bel hizasından bağlanır. Son yıllarda önlüğün üzeri çeşitli boncuk ve pullarla süslenerek de kullanılmaktadır.

Resim-31 Tuzluk

Sadece tarlada çalışmaya giden kadınların içine tuz koyup omuzuna taktığı 18X20 cm ebadında şal dokumadan veya sık dokulu yün örgüden yapılan ön yüzü nakış ve boncuklarla süslenen bir torbadır. Boyuna çapraz geçirilip yandan sarkıtılarak veya bele bağlanarak kullanılır.

Resim-32 Püsküllü bel kuşağı - Arkalık

Bu kuşaklar el dokuma tezgahlarında dokunur. 100 sarılı,120 sarılı olarak ifade edilir. Bu rakamlar kuşağın ebadını ifade eder. Kuşak dokunduğu yörenin adı ile anılır. Resimdeki kuşak Tosya Kuşağı olarak tanınır. Acemşalı kuşağa göre daha uzun saçaklıdır. Bele katlanarak bağlanır. Evli kadınlar özellikle genç kadınlar Tosya kuşağını , daha ileri yaştakiler Acemşalı kullanır. Yaşlı kadınlar kuşak kullanmaktan ayıplanma düşüncesiyle çekinirler.
Kuşak hem bel sağlığı için gerekli bir giysi olup hem de para ve benzeri gündelik eşyaların konulduğu bir yerdir. Kadın kıyafetinin parçalarındandır. El dokuma tezgahlarında ayrı renkteki ince yün ipliklerle ensiz olarak üç parça halinde dokunur. Birbirine dikilerek bütünleştirilir. Giyimde etek ucuna doğru 40-50 cm uzunluğunda saçaklar bırakılmıştır. Bağlama işi arkalığın saçaksız kısmının 15-20 cm içe kıvrılarak arasına yün bağcık geçirilmesiyle yapılır.

Resim-33 TorTor kadınların bellerine bağladıkları kuşağı ve önlüğü sıkıca tutar. Aynı zamanda bir aksesuardır. Yün ve orlon ipinden örülür. Boncuk ve püsküllerle süslenir. Resim-34 Arkalık-Boncuklu bel bağı (gödek bağı)

İstenilen sayıda iri boyda seçilen mavi, beyaz boncuklar yün ipliklere geçirilerek çeşitli uzunluklarda (15-30 cm) saçaklar hazırlanır. Boncukların arasındaki yün iplikler düğümlenerek model oluşturulur. Hazırlanan saçakların alt ucunda kalan yün iplikler çoğaltılır ve püskül haline getirilir. Püskül ipliklerinin her birine küçük ve renkli boncuklar bağlanır veya dikilir. Yünden hazırlanan bir kolon üzerine saçaklar yan yana getirilerek tutturulur. Yün kolonun ölçüsüne bağlama payları da ilave edilerek hesaplanır. Kadın giyiminde boncuklu bel bağı belin arkasına, arkalığın üstüne gelecek şekilde bağlanır.

Misafir

Resim-35 Şalvar (Kutlu kumaş)

Kadın şalvarı kutlu kumaştan ipek,saten veya basma kumaştan dikilir. Ağı yukarıdadır. Beli ve paçası uçkurla büzülür. İç kısmı genellikle astarsızdır. Beyaz kumaş ile yapılan şalvarın ayak bileklerine gelen bölüm (30 cm) kaneviçe işiyle (göynek işi de denilmektedir) zıt iplikler kullanılarak işlenir.

Resim-36 İşlemeli beyaz şalvar Resim-37 Pazen şalvarResim-38 İşlemeli dolak Resim-39 Dolağın giyilmiş hali

Ayağa sarılarak kullanılan bir giysidir. Şal dokuma yöntemi ile dokunur. Erkek ve kadınlar kullanır. Kadın dolağında bir ucuna kare olacak şekilde eniyle orantılı olarak elle nakış işlenir. Nakışların kenarı tığ ile kiprik oyasıyla çevrilir. Kenarları renkli boncuklarla süslenir. Ucuna 60 cm uzunluğunda boncuk püsküllü bağ takılır.
Erkek dolağı daha sade olarak dokunur.

Resim-40 Sülüklü çorapResim-41 Hacıbektaş örneği çorapResim-42 Alaca çorap

Misafir

Köylerimizde nakışlı deyimi yerine ala sözcüğü kullanılır. “Ala” sözcüğü karışık renkli anlamında kullanılır. Çok çeşitli nakış süslemeleri mevcuttur.
Resim-43 Dolak ve çorapResim-44 Bağlı çarık

Tuz veya şap ile terbiye edildikten sonra kurutulan manda ve öküz derisinden yapılır. (En makbul deri mandanın sırt derisidir) Deri, ayak altından başlayarak parmak üstlerini örtecek biçimde toplanır, yanlarına delikler açılır. Bu deliklerden geçirilen ince sırımlarla (ince kesilmiş deri bağ) ayağa giyilen çarık bağlanır. Çarık asla yalınayak giyilmez. Önce yün çorap giyilir veya ayakla diz arasına dolak sarılır. Tokalı çarık, aynalı çarık gibi çeşitleri vardır. Tokalı çarığın burun kısmı sivri ve yukarı kalkıktır. Ayak üstünden tokalıdır. Ön kısmı balık gözü ile süslenir. Buradan ayak hava alır. Aynalı çarık ise genellikle bayanların giydiği bir çarıktır. Ön kısmında küçücük bir ayna (Deri altına geçirilmiş) yerleştirilmiştir. Çeşitli ponponlarla süslüdür.

Resim-45 Tokalı Çarık(Tozanlı)Resim-46 Aynalı ÇarıkResim-47 Saç bağı - Saçak

Kadınlarda fesin arkasına tutturularak bele kadar sarkıtılan, saç örgü aralarını süsleyen bir takıdır. Yapımında çeşitli irilikteki renkli boncuklar yün bağcıklara geçirilir ve uzun şeritler halinde birden fazla sayıda hazırlanır. Bu şeritler bir araya getirilerek fese takılır.

Resim-48 Hamaylı – Bakır bilezik

Hamaylı: Kadınlarda boyna takılan zincirlerin ucuna asılan ve çeşitli madenlerden yapılan üçgen veya silindir şeklindeki muska ve nazarlıklardır.
Bilezik: Kadın kolunun bilek ve dirsek arasına takılan altın, gümüş veya bunlar üzerine işlenen değerli taşlar kullanılarak yapılan takıdır.

Misafir

Resim-49 GerdanlıkTarihin her döneminde Türk kadını giyiminde önemi olan gerdanlığın resimde görülen örneği tamamen gümüş işçiliğine dayanmaktadır. Kılıç kabzası şeklinde oluşan kaideye yine gümüş halka ve pullar dizilmek suretiyle meydana getirilmiştir. Üzerindeki gümüş paralar “Sakalduruk” denilen gerdanlıklardan daha büyüktür. Önden bakıldığında tamamen boğazı kapatır. Arkadan ense kısmından bağlanır. Resim-50 Sakalduruk

Yörede “Sakalduruk” olarak bilinen bu takı gümüş bir kaidenin alt kenarının zincire dizilmiş iki sıra gümüş paralar eklenerek meydana getirilmiştir. Her iki ucunda beşgen biçiminde uçları çengelli ve üzeri taşlarla süslenmiş kısım yer alır. Sakalduruk - Sakandırık şeklinde sözlüklerde yer alan sözcüklerin gerdanlık anlamına geldiği belirtilmektedir.
Bu takı kulak hizasından başlayıp çene altında bulunması ve sakalı andırması sebebi ile sakalduruk şeklinde ifade edilmektedir.

Resim-51 Hamaylı Takımı

Bu takı gümüş işçiliğine dayanmaktadır. Yukardan aşağıya küçükten büyüğe doğru sıralanmış üçgen hamaylılardan oluşur. Ayrıca zincire halkalarla eklenmiş 41 adet gümüş para yer alır. Gümüş paraların bir yüzünde Osmanlı Turası bulunur. Hamaylıların üzeri renkli taşlarla süslenmiştir. Bu takıyı kadınlar zincirle boyunlarına takarlar ve göğüslerinde yer alır. Hamaylıları tekli olarak kız ve erkek çocuklarına da takarlar. Nazardan koruduğuna inanılır.

Resim-52 Tokat geleneksel Kadın Kıyafeti Resim-53Tokat geleneksel Kadın KıyafetiÖnden Görünüş Arkadan GörünüşResim-54 Tokat Geleneksel kadın kıyafeti Resim-55 Tokat Geleneksel kadın kıyafetiÖnden Görünüş Arkadan Görünüş

Resim-56 Tokat Geleneksel Kadın Kıyafeti Resim-57 Tokat Geleneksel Kadın KıyafetiÖnden Görünüş Arkadan Görünüş Resim-58-59 Tokat Reşadiye Soğukpınar beldesi ve Sazak köyü kadın

» Ülkemizde Yapılan Müzik Festivalleri
» Çakıl Taşları Yönetmen - Yapımcı - Müzik - Tür - Senaryo
» Yöresel Kıyafetlerimiz
» Salçalı Biftek ve Patates Püresi
» SEMAH SÖZLERİ

Tokat yöresi- Yöresel kıyafetleri- tokat yöresi müzik aletleri

Tokat yöresi- Yöresel kıyafetleri- tokat yöresi müzik aletleri

Similar topics

Similar topics